Wanneer kan ik naar het EHRM?
Het EHRM ziet toe op de naleving van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) door de aangesloten lidstaten, waaronder Nederland. Meent u dat in uw strafzaak een door het EVRM beschermd recht is geschonden, bijvoorbeeld het recht op een eerlijk proces (artikel 6) of het ondervragingsrecht, dan kunt u hierover een klacht indienen, mits aan de ontvankelijkheidseisen is voldaan.
Lees meer over Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Welke ontvankelijkheidseisen gelden?
De belangrijkste eisen zijn:
- U moet alle effectieve nationale rechtsmiddelen hebben uitgeput, waaronder in de regel cassatie bij de Hoge Raad.
- De gestelde schending moet materieel al in de nationale procedure aan de orde zijn gesteld.
- De klacht moet binnen vier maanden na de definitieve nationale beslissing worden ingediend.
- De klacht mag niet anoniem zijn, niet eerder door het EHRM zijn beoordeeld, en niet kennelijk ongegrond of misbruik van het klachtrecht zijn.
Wat betekent de termijn van vier maanden precies?
Sinds 1 februari 2022 geldt voor klachten in zaken waarin de hoogste Nederlandse rechterlijke instantie na die datum uitspraak heeft gedaan, een termijn van vier maanden, in plaats van de eerdere termijn van zes maanden. Deze termijn gaat lopen vanaf de datum van de definitieve nationale beslissing, doorgaans de uitspraak van de Hoge Raad in cassatie. Overschrijding van deze termijn leidt tot niet-ontvankelijkheid van de klacht.
Moet ik eerst cassatie hebben ingesteld?
In beginsel wel: een nationaal rechtsmiddel dat redelijkerwijs een kans van slagen had, moet eerst zijn benut voordat het EHRM een klacht in behandeling neemt. Een enkel negatief cassatieadvies van uw advocaat betekent overigens niet automatisch dat cassatie bij voorbaat kansloos was; dat moet apart, aan de hand van de omstandigheden van het geval, worden beoordeeld.
Veelgestelde vragen
Kan ik direct naar het EHRM zonder eerst in cassatie te gaan?
In de regel niet; u moet eerst de nationale rechtsmiddelen hebben uitgeput, waaronder cassatie, tenzij dit rechtsmiddel bij voorbaat kansloos was.
Wat gebeurt er als ik de termijn van vier maanden mis?
Dan wordt uw klacht niet-ontvankelijk verklaard, ongeacht de inhoudelijke gegrondheid ervan.
Wat gebeurt er als het EHRM een schending vaststelt?
Dit kan onder omstandigheden een aparte grond voor herziening van uw strafzaak in Nederland opleveren.
Heb ik voor een klacht bij het EHRM een advocaat nodig?
In de eerste fase van de procedure is dit niet altijd verplicht, maar gelet op de complexiteit van het klachtformulier en de ontvankelijkheidseisen is juridische bijstand sterk aan te raden.
