Wat is de ontnemingsmaatregel?
De ontnemingsmaatregel is geregeld in artikel 36e Wetboek van Strafrecht en is erop gericht dat iemand die door een strafbaar feit financieel voordeel heeft behaald, dit voordeel niet mag behouden. De rechter kan de verplichting opleggen om een geldbedrag aan de Staat te betalen, gelijk aan of minder dan de geschatte omvang van het wederrechtelijk verkregen voordeel.
Hoe wordt het voordeel geschat?
De schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel kan op verschillende manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld op basis van concrete transacties die aan het bewezenverklaarde feit zijn gerelateerd, of aan de hand van een kasopstelling waarbij inkomsten en uitgaven tegenover elkaar worden gezet. De gehanteerde methode moet worden gemotiveerd en moet aansluiten bij het beschikbare bewijsmateriaal.
Waarover kan in cassatie worden geklaagd in een ontnemingszaak?
Veelvoorkomende cassatieklachten in ontnemingszaken betreffen:
- De begrijpelijkheid van de gehanteerde berekeningsmethode en de daaraan ten grondslag gelegde gegevens.
- De vraag of bepaalde kosten terecht wel of niet in mindering zijn gebracht op het geschatte voordeel.
- De draagkracht van de betrokkene en de gevolgen daarvan voor de vast te stellen betalingsverplichting.
- De samenhang tussen de ontnemingszaak en de onderliggende strafzaak, bijvoorbeeld als in de strafzaak cassatieberoep is ingesteld.
Loopt de ontnemingszaak gelijk op met de strafzaak?
De ontnemingsvordering wordt weliswaar apart behandeld en berecht, maar hangt vaak inhoudelijk samen met de onderliggende strafzaak. Als in de strafzaak succesvol cassatieberoep wordt ingesteld, kan dit gevolgen hebben voor de ontnemingszaak, en omgekeerd. Een gecoördineerde aanpak van beide zaken door dezelfde cassatieadvocaat is daarom vaak verstandig.
Veelgestelde vragen
Kan ik in cassatie tegen zowel de strafzaak als de ontnemingszaak?
Ja, dit zijn twee aparte procedures met elk hun eigen cassatiemogelijkheid; het is vaak verstandig deze in samenhang te laten beoordelen.
Wordt bij de ontnemingsmaatregel rekening gehouden met wat ik kan betalen?
De rechter kan bij de vaststelling van het te betalen bedrag onder omstandigheden rekening houden met de draagkracht van de betrokkene, al is dit bepaald geen automatisme.
Kan de ontnemingszaak ook los van een strafzaak spelen?
Nee, een ontnemingsvordering wordt altijd ingediend naar aanleiding van een onderliggende strafzaak waarin een strafbaar feit is bewezenverklaard.
Wat gebeurt er als een cassatieklacht over de ontnemingszaak slaagt?
Meestal wordt de ontnemingszaak teruggewezen voor hernieuwde vaststelling van het te betalen bedrag.
