Czym jest sąd rejonowy?
Sąd rejonowy (kantonrechter) to jeden z trzech typów sędziów rozpatrujących sprawy karne. Podczas gdy sędzia policyjny i skład wieloosobowy zajmują się przestępstwami, sąd rejonowy rozpatruje głównie wykroczenia. Sędzia sądu rejonowego orzeka jednoosobowo.
Jakie sprawy karne są rozpatrywane przez sąd rejonowy?
Sąd rejonowy rozpatruje wyłącznie wykroczenia oraz przestępstwo kłusownictwa. Przykładami wykroczeń są:
- Przekroczenia prędkości
- Jazda rowerem bez oświetlenia
- Oddawanie moczu w miejscu publicznym
- Zakłócanie porządku publicznego
Poważniejsze sprawy karne, takie jak pobicie lub kradzież, są rozpatrywane przez sędziego policyjnego lub skład wieloosobowy sądu
Jak przebiega rozprawa merytoryczna w sądzie rejonowym?
Przebieg rozprawy w sądzie rejonowym nie różni się zasadniczo od tej przed sędzią policyjnym czy składem wieloosobowym, ale atmosfera jest często nieco bardziej swobodna i nieformalna. Rozprawa rozpoczyna się od wystąpienia prokuratora. Przedstawia on krótko, o co podejrzany jest oskarżony. Następnie sędzia podejmie rozmowę z oskarżonym. Przedstawi dokumenty znajdujące się w aktach i zada pytania dotyczące zarzucanego czynu. Oskarżony ma prawo do milczenia w każdym momencie, również podczas odpowiadania na te pytania.
Następnie sędzia rejonowy będzie musiał omówić sytuację osobistą oskarżonego. Ważne jest, aby sędzia mógł wyrobić sobie obraz sytuacji życiowej danej osoby. Jest to szczególnie istotne przy podejmowaniu decyzji o rodzaju i wymiarze kary, jaką oskarżony otrzyma w przypadku skazania.
Kolejnym krokiem jest wygłoszenie mowy oskarżycielskiej przez prokuratora. Wyjaśni on w niej, na podstawie jakich dowodów można udowodnić poszczególne zarzucane czyny, a także jaką karę powinni Państwo za nie otrzymać.
Potem następuje kolej obrony. Adwokat z naszej kancelarii może w Państwa imieniu prowadzić obronę, wygłaszając mowę obrończą, w której przedstawi argumenty, dlaczego jeden lub więcej zarzucanych czynów nie może zostać udowodnionych lub dlaczego należy wymierzyć niższą karę niż żądana. Przedstawiane są również ewentualne argumenty przeciwko roszczeniu o odszkodowanie.
Prokurator i adwokat mają po jednej możliwości odniesienia się do swoich argumentów. Nazywa się to repliką i dupliką. Na koniec sędzia daje oskarżonemu możliwość wypowiedzenia się. Sprawa karna dotyczy bowiem oskarżonego i dlatego to on ma ostatnie słowo.
Wtedy rozprawa dobiega końca i następuje ogłoszenie wyroku.
W jakim terminie sąd rejonowy wydaje wyrok?
Sędzia rejonowy co do zasady wydaje wyrok natychmiast. Dzieje się to zaraz po zakończeniu przewodu sądowego. Dzięki temu od razu wiedzą Państwo, na czym stoją. Wyrok ten jest ogłaszany ustnie. Nie następuje więc po nim obszerne pisemne uzasadnienie wyroku. W bardzo wyjątkowych przypadkach, gdy sędzia potrzebuje jednak więcej czasu na wydanie orzeczenia, może wydać wyrok na piśmie. Następuje to wówczas dwa tygodnie po rozprawie. Wyrok otrzymają Państwo wtedy pocztą.
Jakie kary i środki może nałożyć sąd rejonowy?
Sąd rejonowy może nakładać różne lekkie kary, takie jak:
- Areszt (rodzaj krótkotrwałej kary pozbawienia wolności, zazwyczaj maksymalnie kilka tygodni)
- Grzywny
- Prace społeczno-użyteczne
Sąd rejonowy może również zawiesić wykonanie tych kar. Oznacza to, że kara zostanie wykonana tylko wtedy, gdy skazany w określonym czasie nie dotrzyma nałożonych warunków.
Ponadto sąd rejonowy może nałożyć kary dodatkowe. Często spotykaną karą dodatkową jest zakaz prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że przez określony czas nie wolno Państwu prowadzić pojazdów mechanicznych, takich jak samochód czy motorower.
Wreszcie sąd rejonowy może również uwzględnić roszczenie strony poszkodowanej. Jeśli popełnią Państwo czyn zabroniony, w wyniku którego ofiara poniesie szkodę, może ona złożyć wniosek o odszkodowanie. Nazywa się to „roszczeniem strony poszkodowanej”. Sąd rejonowy może uwzględnić to roszczenie w całości lub w części, jeśli uzna, że szkoda faktycznie została poniesiona i są Państwo za nią odpowiedzialni. Kwota ta jest doliczana do ewentualnej kary.
Co można zrobić, jeśli nie zgadzają się Państwo z wyrokiem sądu rejonowego?
Jeśli nie zgadzają się Państwo z orzeczeniem sądu rejonowego, zazwyczaj można wnieść apelację do sądu wyższej instancji (gerechtshof). Należy to zrobić w ciągu 14 dni od ogłoszenia wyroku. W postępowaniu apelacyjnym sprawa jest rozpatrywana ponownie.
Uwaga: istnieje wyjątek. Nie można wnieść apelacji, jeśli zostali Państwo uznani za winnych, ale nie nałożono żadnej kary lub nałożono jedynie grzywnę w wysokości maksymalnie 50 €. W takim przypadku Państwa interes prawny jest zbyt mały, aby wnosić apelację.
Dlaczego warto zaangażować adwokata specjalizującego się w prawie karnym w przypadku wezwania przed sąd rejonowy?
Chociaż sąd rejonowy często rozpatruje tylko wykroczenia, wyrok skazujący może mieć dla Państwa dalekosiężne konsekwencje. Konieczność odbycia kary aresztu może wywrócić Państwa życie do góry nogami, na przykład poprzez utratę mieszkania lub pracy. Ponadto skazanie za wykroczenie może szybko skutkować wpisem do rejestru karnego. Może to stanowić przeszkodę w uzyskaniu zaświadczenia o niekaralności (VOG). Adwokat karny, który spojrzy na Państwa sprawę krytycznym okiem i przedstawi odpowiednie argumenty prawne, może z tego powodu wiele zdziałać. Małe szczegóły znajdujące się w aktach mogą bowiem stanowić różnicę między skazaniem a uniewinnieniem. Adwokat karny może również doradzić Państwu w kwestii przyjęcia odpowiedniej postawy procesowej.
