Czym jest zajęcie mienia?
Zajęcie mienia w prawie karnym to środek, w ramach którego policja lub prokuratura tymczasowo przejmuje towary w depozyt w ramach dochodzenia karnego. Dzieje się tak w celu zabezpieczenia dowodów, wykazania korzyści uzyskanych z przestępstwa lub wyeliminowania z obrotu towarów zakazanych. Mowa tu o broni, narkotykach, gotówce czy pojazdach. Istnieją różne formy zajęcia, a mianowicie zajęcie procesowe (na potrzeby dowodowe lub przepadku) oraz zajęcie zabezpieczające (w celu zabezpieczenia finansowego).
Kiedy policja może zająć Twoje rzeczy?
Policja może zająć Twoje mienie tylko wtedy, gdy istnieje w tym interes karno-prawny. Może to dotyczyć:
- Ustalenia prawdy: mowa o przedmiotach służących jako dowód, na przykład telefonie z ważnymi wiadomościami.
- Wykazania korzyści majątkowej uzyskanej bezprawnie: mowa o przedmiotach kupionych za pieniądze pochodzące z przestępstwa, na przykład drogim samochodzie.
- Przepadku mienia lub wyłączenia z obrotu: mowa o przedmiotach, które są zakazane, na przykład broni palnej.
- Zabezpieczenia grzywny lub środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej (zajęcie zabezpieczające).
Czym jest zajęcie zabezpieczające?
Zajęcie zabezpieczające to forma zajęcia, w której państwo zapewnia sobie zabezpieczenie finansowe. Poprzez nałożenie zajęcia zabezpieczającego zapobiega się wyprowadzeniu majątku przez podejrzanego przed nałożeniem grzywny lub środka przepadku korzyści. Mowa o zajęciu kont bankowych, samochodów lub nieruchomości. Może to również dotyczyć osób trzecich, jeśli istnieją przesłanki, że świadomie współpracowały one w ukrywaniu majątku.
Jak przebiega proces zajęcia mienia?
Zajęcie mienia przebiega w dość prosty sposób. Zaczyna się od fizycznego przejęcia przedmiotu przez funkcjonariusza organów ścigania, na przykład podczas przeszukania domu lub zatrzymania. Towary są następnie przechowywane w bezpiecznym miejscu.
Czy otrzymasz dowód zajęcia mienia?
Tak, otrzymasz tak zwany „dowód odbioru”. Dokument ten zawiera informacje o tym, co zostało zajęte, przez kogo, kiedy i na jakiej podstawie. Dowód ten jest ważny dla Twojej dokumentacji oraz dla ewentualnych procedur odwoławczych. Nie otrzymałeś go? Poproś o niego policję lub prokuraturę (Openbaar Ministerie).
Niewydanie dowodu odbioru nie ma wpływu na ważność zajęcia. Może jednak mieć dla Ciebie negatywne skutki. Bez tego dowodu trudniej jest wykazać, że dany przedmiot faktycznie został zajęty, co może utrudnić złożenie skargi. Dlatego rozsądnie jest zaangażować adwokata specjalizującego się w prawie karnym, który pomoże Ci w uzyskaniu i wyegzekwowaniu dowodu odbioru.
Co dzieje się z Twoimi rzeczami po zajęciu?
Rzeczy są przechowywane do czasu, aż prokuratura podejmie decyzję o zwrocie, zniszczeniu lub sprzedaży mienia. Decyzja zależy od przebiegu procesu karnego. Czasami towary są zwracane, gdy nie są już potrzebne do dochodzenia. W innych przypadkach są niszczone (w przypadku towarów takich jak narkotyki, które nie mogą wrócić do społeczeństwa) lub sprzedawane (w przypadku wartościowych przedmiotów, które szybko tracą na wartości).
Co jeśli zrzekniesz się swoich rzeczy?
Jeśli dobrowolnie zrzekniesz się mienia, prokuratura może zniszczyć lub sprzedać towary bez dalszej procedury. Dzieje się tak często w przypadku przedmiotów o małej wartości lub gdy przyznasz, że są one nielegalne. Podpisujesz wtedy oświadczenie o zrzeczeniu się. Uwaga: jest to ostateczne. Po tym czasie nie możesz już rościć sobie praw do tych przedmiotów ani ich wartości. Dlatego nigdy nie zrzekaj się swojego mienia bez uprzedniej konsultacji z adwokatem od spraw karnych.
Co możesz zrobić przeciwko zajęciu mienia?
Jeśli nie zgadzasz się z zajęciem Twojej własności, możesz złożyć pisemną skargę do sądu. Adwokat z naszej kancelarii chętnie Ci w tym pomoże. Jest to oficjalny wniosek, w którym wyjaśniasz, dlaczego uważasz, że Twoje rzeczy powinny zostać zwrócone. W skardze musisz wykazać, że jesteś właścicielem i że zajęcie jest niezgodne z prawem lub nie jest już konieczne. Zajęcie może być bezprawne, gdy brakowało podstawy prawnej lub interesu karno-prawnego dla zajęcia, lub gdy przedmiot został odkryty w sposób bezprawny. Zajęcie nie jest już konieczne, gdy ustał interes karno-prawny, na przykład dlatego, że przedmiot został już zbadany i dalsze badania nie są potrzebne. Sędzia ocenia wówczas, czy zajęcie jest zgodne z prawem i czy interes dochodzenia wciąż przeważa nad Twoim prawem własności.
Co możesz zrobić, jeśli Twoja własność została zajęta w cudzej sprawie karnej?
Nawet jeśli Twoja własność została zajęta w cudzej sprawie karnej, możesz złożyć skargę. Zdarza się to często, gdy jesteś członkiem rodziny lub partnerem podejrzanego. Musisz wtedy udowodnić, że przedmiot należy do Ciebie i że nie masz nic wspólnego z czynem karalnym. Sędzia ocenia następnie, czy zajęcie Twojej własności jest uzasadnione.
Czy prokuratura może sprzedać Twoje rzeczy, gdy Twoja sprawa karna wciąż trwa?
W zasadzie prokuratura nie może sprzedać Twoich rzeczy, dopóki trwa sprawa karna. Jest to dopuszczalne tylko wtedy, gdy prokuratura wydała na to upoważnienie. Prokuratura może wydać takie upoważnienie wyłącznie w odniesieniu do przedmiotów, które nie nadają się do przechowywania (mowa o przedmiotach, które się psują lub są niebezpieczne), generują zbyt wysokie koszty przechowywania lub są łatwe do zastąpienia.
Jeśli Twoja własność zostanie mimo wszystko sprzedana przed zakończeniem sprawy, dochód musi być przechowywany do czasu podjęcia decyzji przez sędziego. Zachowujesz wtedy prawo do wartości przedmiotu. Kwota ta jest zazwyczaj niższa niż rzeczywista wartość Twojej własności. Dlatego preferowane jest faktyczne odzyskanie przedmiotu, zamiast otrzymania rekompensaty finansowej. Adwokat od spraw karnych może pomóc Ci to zrealizować.
Dlaczego warto zaangażować adwokata od spraw karnych w procedurę odwoławczą?
Warto zaangażować adwokata od spraw karnych, ponieważ może on złożyć skargę, przedstawić odpowiednie argumenty prawne i reprezentować Cię przed sądem. Przepisy dotyczące zajęcia mienia są złożone, a szansa na sukces jest większa z pomocą prawną. Adwokat od spraw karnych może również ocenić, czy zajęcie zostało dokonane zgodnie z prawem i czy możliwe są inne kroki prawne, takie jak odszkodowanie za niesłuszne zajęcie mienia.
