Kiedy oddalenie się z miejsca wypadku jest karalne?
Oddalenie się z miejsca wypadku drogowego, w którym brali Państwo udział, może w pewnych okolicznościach zostać uznane za przestępstwo, zgodnie z artykułem 7 ustawy o ruchu drogowym z 1994 roku (Wegenverkeerswet 1994).
Zdarzenie może zostać zakwalifikowane jako wypadek drogowy w czterech przypadkach:
- zderzenie z pojazdem;
- kolizja z pojazdem;
- najechanie na pojazd;
- działanie mające na celu zapobieżenie jednemu z trzech wymienionych przypadków.
W przypadku uczestnictwa w jednej z wyżej wymienionych sytuacji nie wolno oddalać się z miejsca wypadku, jeśli w jego wyniku ktoś poniósł śmierć lub odniósł obrażenia. Zabronione jest również odjechanie z miejsca zdarzenia w przypadku powstania szkód – najczęściej w pojeździe uczestniczącym w wypadku. Wreszcie, nie wolno opuszczać miejsca wypadku, jeśli osoba, która odniosła w nim obrażenia, została pozostawiona w stanie bezradności.
Wyżej wymieniony zakaz dotyczy osób uczestniczących w wypadku drogowym. Nie dotyczy on zatem wyłącznie osoby, która (zgodnie z prawem cywilnym) jest odpowiedzialna za spowodowanie wypadku. Zakaz opuszczania miejsca wypadku dotyczy również innych osób fizycznie zaangażowanych w zdarzenie.
Zakaz przestaje obowiązywać w momencie, gdy zapewnią Państwo należytą możliwość ustalenia swojej tożsamości, a także tożsamości pojazdu. Jeśli zatem przypadkowo uderzą Państwo w zaparkowany samochód, nie muszą Państwo czekać na miejscu do czasu pojawienia się właściciela tego auta. Spełnią Państwo swój obowiązek, zostawiając na przykład kartkę ze swoimi danymi osobowymi i kontaktowymi. Pozwoli to na rozwiązanie wszelkich kwestii dotyczących ubezpieczenia i odpowiedzialności w późniejszym terminie.
Czy można zgłosić się później?
Jeśli jako uczestnik oddalą się Państwo z miejsca wypadku drogowego bez umożliwienia ustalenia swojej tożsamości, nie oznacza to jeszcze, że w sposób nieodwołalny dopuścili się Państwo przestępstwa. Ustawa o ruchu drogowym przewiduje bowiem przepis o czynnym żalu (art. 184 WVW 1994). Przepis ten stanowi, że nie podlegają Państwo karze, jeśli w ciągu dwunastu godzin po wypadku zgłoszą się Państwo na policję. Podczas tego zgłoszenia należy podać swoją tożsamość oraz tożsamość pojazdu.
Przepis o czynnym żalu dotyczy wyłącznie osób, które zgłoszą się na policję z własnej inicjatywy. Jeśli zrobią to Państwo dopiero po uznaniu za podejrzanego lub podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego, przepis ten nie ma zastosowania i nadal podlegają Państwo karze. Możliwe jest zatem, że w ciągu dwunastu godzin po wypadku zostaną Państwo już uznani za podejrzanych i nie będą mieli możliwości zgłoszenia się, nawet jeśli taki był Państwa zamiar. W takim przypadku ważne jest, aby udać się na policję, zanim policja przyjdzie do Państwa.
Co w przypadku, gdy nie zauważyli Państwo wypadku?
W przepisie artykułu 7 ustawy o ruchu drogowym wielokrotnie pojawia się sformułowanie, że uczestnik „wie lub racjonalnie powinien przypuszczać”, że powstały obrażenia i/lub szkody, ktoś poniósł śmierć lub znajduje się w stanie bezradności. Karalność za ten czyn zakłada zatem świadomość takiego skutku. Do skazania sąd musi być w stanie ustalić na podstawie akt sprawy, że wiedzieli Państwo o wystąpieniu jednego z tych skutków lub przynajmniej powinni byli to przypuszczać. To, czy wiedzieli Państwo o zdarzeniu, będzie wynikać głównie z Państwa własnych wyjaśnień. Z kolei to, czy powinni byli Państwo to przypuszczać, zostanie ustalone w sposób obiektywny. Pod uwagę brany jest przede wszystkim charakter i rozmiar szkód spowodowanych wypadkiem drogowym. Główna zasada brzmi: im większy rozmiar i poważniejszy charakter szkód, tym bardziej prawdopodobne jest, że Państwo to zauważyli.
Jednak również inne okoliczności mogą odgrywać rolę w ocenie pytania, czy byli Państwo świadomi szkody. Adwokat specjalizujący się w prawie karnym może przeanalizować Państwa sprawę, aby wyodrębnić takie okoliczności działające na Państwa korzyść.
Jakie kary grożą za oddalenie się z miejsca wypadku?
Kara za oddalenie się z miejsca wypadku jest w dużej mierze uzależniona od skutków, jakie ten wypadek wywołał. Za oddalenie się z miejsca wypadku, w którym powstały szkody materialne, grozi kara pozbawienia wolności do trzech miesięcy lub grzywna trzeciej kategorii (6 700 €). Maksymalne kary za oddalenie się z miejsca wypadku, w którym ktoś odniósł obrażenia lub poniósł śmierć, bądź został pozostawiony w stanie bezradności, są znacznie wyższe. W najgorszym przypadku grozi za to kara pozbawienia wolności do roku lub grzywna czwartej kategorii (16 700 €).
Oprócz ustawowych maksimów, prokuratura (Openbaar Ministerie) posiada również wytyczne dotyczące oddalenia się z miejsca wypadku. Wahają się one od stosunkowo niskich grzywien w przypadkach niewielkich szkód materialnych, po kilka miesięcy pozbawienia wolności i długotrwałe zakazy prowadzenia pojazdów w przypadkach, gdy ktoś został pozostawiony w stanie bezradności.
Dlaczego potrzebujesz adwokata prawa karnego?
W przypadku podejrzenia o oddalenie się z miejsca wypadku ważne jest, aby skorzystać z pomocy adwokata specjalizującego się w prawie karnym. Pytanie o to, czy i w jakim stopniu podlegają Państwo karze, zależy w dużej mierze od sposobu, w jaki zostanie ocenione Państwa zachowanie po wypadku drogowym. Adwokat posiadający dogłębną wiedzę z zakresu karnego prawa drogowego oraz znajomość całego istotnego orzecznictwa może wesprzeć Państwa w sprawie i pomóc w odpowiednim przedstawieniu sytuacji. Może to przede wszystkim wpłynąć na rozstrzygnięcie kwestii Państwa winy, ale także na wymiar kary w przypadku uznania za winnego. Zapraszamy do niezobowiązującego kontaktu z nami.
