Przest\u0119pstwa wypowiedzi to czyny zabronione, w kt\u00f3rych centraln\u0105 rol\u0119 odgrywa przekaz. O jakie formy przekazu chodzi? Mo\u017ce to by\u0107 co\u015b, co Pan\/Pani m\u00f3wi, co\u015b, co zosta\u0142o przez Pana\/Pani\u0105 napisane, a nawet czynno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 Pan\/Pani wykonuje. W okre\u015blonych okoliczno\u015bciach mo\u017ce to stanowi\u0107 czyn zabroniony. Oczywi\u015bcie nie zawsze tak jest. Aby oceni\u0107, czy wypowied\u017a jest karalna, nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 jej tre\u015bci. Czasami wypowied\u017a mo\u017ce narusza\u0107 prawa innej osoby. W takim przypadku wypowied\u017a mo\u017ce by\u0107 karalna. Nie zawsze jest to jednak \u0142atwe do ustalenia. W przypadku \u015bcigania karnego za okre\u015blon\u0105 wypowied\u017a dochodzi bowiem do ograniczenia przys\u0142uguj\u0105cego Panu\/Pani prawa do wolno\u015bci s\u0142owa. Nie mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 bez wyra\u017anego powodu. W przypadku przest\u0119pstw wypowiedzi mamy zatem do czynienia z polem napi\u0119\u0107, w kt\u00f3rym Pana\/Pani prawo do wolno\u015bci s\u0142owa musi zosta\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone z prawami osoby, kt\u00f3rej ta wypowied\u017a dotyczy. <\/p>\n\n
Nasz Kodeks karny zna wiele rodzaj\u00f3w przest\u0119pstw wypowiedzi. W praktyce jednak nie wszystkie z nich wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto. Dlatego om\u00f3wimy kilka najpowszechniejszych przest\u0119pstw wypowiedzi. <\/p>\n\n
Zniewaga jest najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym przest\u0119pstwem wypowiedzi. Do zniewagi dochodzi do\u015b\u0107 szybko. Ten czyn zabroniony ma miejsce wtedy, gdy wypowied\u017a narusza cze\u015b\u0107 lub dobre imi\u0119 innej osoby. Kluczowe jest to, czy wypowied\u017a jest rzeczywi\u015bcie obra\u017aliwa. Zniewa\u017cenie okre\u015blonych os\u00f3b jest spenalizowane odr\u0119bnie, np. zniewaga kr\u00f3la, zniewaga cz\u0142onka rz\u0105du zaprzyja\u017anionego pa\u0144stwa czy zniewaga funkcjonariusza publicznego. <\/p>\n\n
Szczeg\u00f3ln\u0105 form\u0105 zniewagi jest zniewa\u017cenie grupy os\u00f3b. W przeciwie\u0144stwie do zwyk\u0142ej zniewagi, zniewa\u017cenie grupy nie jest skierowane przeciwko jednej osobie, lecz przeciwko grupie. Z tym przest\u0119pstwem mamy do czynienia, gdy kto\u015b wypowiada si\u0119 obra\u017aliwie o grupie os\u00f3b z powodu ich rasy, wyznania lub przekona\u0144 \u015bwiatopogl\u0105dowych, orientacji hetero- lub homoseksualnej b\u0105d\u017a niepe\u0142nosprawno\u015bci fizycznej, psychicznej lub intelektualnej. <\/p>\n\n
Znies\u0142awienie jest niejako bardziej specyficzn\u0105 form\u0105 zniewagi. O znies\u0142awieniu m\u00f3wimy, gdy wypowied\u017a zawiera oskar\u017cenie, \u017ce kto\u015b dopu\u015bci\u0142 si\u0119 okre\u015blonego zachowania, a oskar\u017cenie to naruszy\u0142o cze\u015b\u0107 lub dobre imi\u0119 tej osoby. Nie mamy zatem do czynienia ze znies\u0142awieniem, je\u015bli jedynie g\u0142osi Pan\/Pani obra\u017aliw\u0105 opini\u0119 o kim\u015b. O znies\u0142awieniu m\u00f3wimy dopiero wtedy, gdy oskar\u017ca Pan\/Pani kogo\u015b o zrobienie czego\u015b, co stawia t\u0119 osob\u0119 w z\u0142ym \u015bwietle. Przy czym nie ma znaczenia, czy to oskar\u017cenie jest prawdziwe, czy nie. Nawet je\u015bli Pana\/Pani oskar\u017cenie opiera si\u0119 na prawdzie, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do karalnego znies\u0142awienia. <\/p>\n\n
Oszczerstwo to kolejna, jeszcze bardziej specyficzna forma znies\u0142awienia. R\u00f3wnie\u017c w przypadku oszczerstwa chodzi o oskar\u017cenie, \u017ce kto\u015b dopu\u015bci\u0142 si\u0119 okre\u015blonego zachowania, kt\u00f3re to oskar\u017cenie naruszy\u0142o cze\u015b\u0107 lub dobre imi\u0119 tej osoby. <\/p>\n\n
Gro\u017aba karalna to przest\u0119pstwo wypowiedzi o zupe\u0142nie innym charakterze. O gro\u017abie m\u00f3wimy, gdy kto\u015b zapowiada, \u017ce pope\u0142ni jedno z wymienionych w ustawie powa\u017cnych przest\u0119pstw przeciwko innej osobie. Poniewa\u017c gro\u017aba stanowi powa\u017cne naruszenie praw drugiej osoby, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa nie odgrywa tutaj du\u017cej roli. <\/p>\n\n
Pod\u017ceganie ma miejsce wtedy, gdy kto\u015b nak\u0142ania innych do pope\u0142nienia jakiegokolwiek czynu zabronionego lub do stosowania przemocy wobec organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej. Poniewa\u017c taka karalna wypowied\u017a mo\u017ce zagra\u017ca\u0107 bezpiecze\u0144stwu, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku odgrywa mniej istotn\u0105 rol\u0119. <\/p>\n\n
M\u00f3wi\u0105c o przest\u0119pstwach wypowiedzi, cz\u0119sto my\u015blimy o wypowiedziach ustnych. Jest to rzeczywi\u015bcie bardzo powszechna kategoria. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przest\u0119pstw wypowiedzi mo\u017cna pope\u0142ni\u0107 ustnie. Na przyk\u0142ad, gdy ustnie Pan\/Pani kogo\u015b wyzywa. Ale to nie jedyna forma, w jakiej wyst\u0119puj\u0105 te przest\u0119pstwa. Przest\u0119pstwa wypowiedzi mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c form\u0119 pisemn\u0105. Je\u015bli zapisze Pan\/Pani zniewag\u0119 na papierze i poka\u017ce j\u0105 osobie, kt\u00f3rej dotyczy, jest to r\u00f3wnie\u017c karalne. Nawet je\u015bli nie wypowiedzia\u0142 Pan\/Pani tej zniewagi na g\u0142os. Ponadto przest\u0119pstwa wypowiedzi mog\u0105 polega\u0107 na zachowaniach, nawet je\u015bli nie towarzyszy im \u017cadna wypowied\u017a ustna ani pisemna. Mo\u017cna tu poda\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych przyk\u0142ad\u00f3w zachowa\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 przest\u0119pstwo wypowiedzi. Je\u015bli poka\u017ce Pan\/Pani komu\u015b \u015brodkowy palec, mo\u017ce to stanowi\u0107 karaln\u0105 zniewag\u0119. Je\u015bli wyceluje Pan\/Pani w kogo\u015b bro\u0144 paln\u0105, mo\u017ce to stanowi\u0107 karaln\u0105 gro\u017ab\u0119. <\/p>\n\n
Wcze\u015bniej kilkakrotnie wspomniano, \u017ce prawo do wolno\u015bci s\u0142owa mo\u017ce odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w przypadku przest\u0119pstw wypowiedzi. W przypadku skazania karnego za przest\u0119pstwo wypowiedzi, Pana\/Pani prawo do wolno\u015bci s\u0142owa zostaje ograniczone. W niekt\u00f3rych przypadkach jest to akceptowane i prawo do wolno\u015bci s\u0142owa nie stoi na przeszkodzie skazaniu. W przypadku gro\u017aby i pod\u017cegania wypowied\u017a ma na przyk\u0142ad tak niepo\u017c\u0105dane skutki, \u017ce szybko uznaje si\u0119 za dopuszczalne skazanie karne, a tym samym ograniczenie prawa do wolno\u015bci s\u0142owa. W przypadku innych przest\u0119pstw wypowiedzi \u2013 takich jak zniewaga, znies\u0142awienie i oszczerstwo \u2013 sprawa jest w wielu przypadkach znacznie bardziej skomplikowana. <\/p>\n\n
Gdy wypowied\u017a rani inn\u0105 osob\u0119, podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 karnych mo\u017ce by\u0107 po\u017c\u0105dane, ale jednocze\u015bnie prawo do wolno\u015bci s\u0142owa osoby, od kt\u00f3rej pochodzi wypowied\u017a, nie powinno by\u0107 ograniczane zbyt lekkomy\u015blnie. W takim przypadku nale\u017cy zatem dokona\u0107 wywa\u017cenia interes\u00f3w, aby oceni\u0107, czy prawo do wolno\u015bci s\u0142owa stoi na przeszkodzie skazaniu karnemu. Decyduj\u0105ce znaczenie maj\u0105 przy tym tre\u015b\u0107 wypowiedzi, kontekst, w jakim zosta\u0142a sformu\u0142owana, oraz cel, w jakim zosta\u0142a dokonana. Nale\u017cy sprawdzi\u0107, czy wypowied\u017a stanowi wk\u0142ad w debat\u0119 publiczn\u0105 i czy nie jest niepotrzebnie rani\u0105ca. Bardzo wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c osoba, od kt\u00f3rej pochodzi wypowied\u017a, oraz osoba, kt\u00f3rej wypowied\u017a dotyczy. Gdy polityk g\u0142osi opini\u0119, nie powinna ona by\u0107 zbyt \u0142atwo ograniczana za pomoc\u0105 sankcji karnych, nawet je\u015bli ta opinia nie jest popularna. To samo dotyczy na przyk\u0142ad dziennikarzy. Jednocze\u015bnie przyjmuje si\u0119, \u017ce sam polityk musi by\u0107 w stanie wiele znie\u015b\u0107. Je\u015bli wypowied\u017a dotyczy polityka, obowi\u0105zuje wzmocniona ochrona wolno\u015bci s\u0142owa. Czasami wypowied\u017a musi by\u0107 poparta uzasadnieniem, aby unikn\u0105\u0107 skazania karnego. M\u00f3wimy wtedy o s\u0105dach faktycznych. Inne wypowiedzi, nawet je\u015bli nie s\u0105 dalej uzasadnione, podlegaj\u0105 ochronie wolno\u015bci s\u0142owa. S\u0105 to s\u0105dy warto\u015bciuj\u0105ce. Ostatecznie to od okoliczno\u015bci danego przypadku zale\u017cy, czy prawo do wolno\u015bci s\u0142owa stoi na przeszkodzie skazaniu karnemu za przest\u0119pstwo wypowiedzi. <\/p>\n\n
W przypadku \u015bcigania karnego za przest\u0119pstwo wypowiedzi, w ramach sprawy karnej nale\u017cy ostatecznie oceni\u0107, czy zosta\u0142y spe\u0142nione wszystkie wymogi do skazania i czy prawo do wolno\u015bci s\u0142owa nie stoi na przeszkodzie skazaniu. Istotnych jest przy tym wiele czynnik\u00f3w. Wyspecjalizowany adwokat w sprawach karnych najlepiej oceni, kt\u00f3re okoliczno\u015bci s\u0105 istotne i powinny zosta\u0107 przedstawione s\u0105dowi. Adwokat mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyszuka\u0107 dla Pana\/Pani odpowiednie orzecznictwo. Poniewa\u017c w dziedzinie wolno\u015bci s\u0142owa istnieje wiele wa\u017cnych i istotnych orzecze\u0144 Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka<\/a>, w przypadku przest\u0119pstw wypowiedzi w szczeg\u00f3lno\u015bci warto skorzysta\u0107 z pomocy adwokata. <\/p>\n","protected":false},"parent":0,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-5488","expertise","type-expertise","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/expertise\/5488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/expertise"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/expertise"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}