Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy napa\u015bci\u0105 na tle seksualnym a gwa\u0142tem?<\/h2>\n\n
Przest\u0119pstwo napa\u015bci na tle seksualnym (aanranding) mo\u017ce przybiera\u0107 wiele form. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, polega ono na niechcianym dotykaniu ofiary w celach seksualnych. Niechciane dotykanie seksualnych cz\u0119\u015bci cia\u0142a, takich jak piersi, po\u015bladki i narz\u0105dy p\u0142ciowe, stanowi napa\u015b\u0107. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 dotyku zar\u00f3wno przez ubranie, jak i pod nim \u2013 nie jest zatem wymagany kontakt z nagim cia\u0142em. Ponadto dotykanie innych cz\u0119\u015bci cia\u0142a mo\u017ce zosta\u0107 uznane za napa\u015b\u0107, je\u015bli w danym kontek\u015bcie ma wyd\u017awi\u0119k seksualny. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 niechciane dotykanie uda przez instruktora nauki jazdy. <\/p>\n\n
R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy napa\u015bci\u0105 na tle seksualnym a gwa\u0142tem polega na tym, \u017ce w przypadku gwa\u0142tu dochodzi do seksualnej penetracji cia\u0142a. Spos\u00f3b penetracji oraz przedmiot, kt\u00f3rym jej dokonano, nie maj\u0105 znaczenia dla odpowiedzialno\u015bci karnej. Ka\u017cda forma penetracji mo\u017ce stanowi\u0107 gwa\u0142t. W pewnych okoliczno\u015bciach o gwa\u0142cie m\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy podejrzany zmusza ofiar\u0119 do penetracji samej siebie lub innej osoby. <\/p>\n\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce poca\u0142unek z j\u0119zyczkiem jest wy\u0142\u0105czony z definicji gwa\u0142tu. W takim przypadku m\u00f3wi si\u0119 o napa\u015bci na tle seksualnym. <\/p>\n\n
Kiedy podejmowanie czynno\u015bci seksualnych z ma\u0142oletnim jest karalne?<\/h2>\n\n
Czynno\u015bci seksualne z ma\u0142oletnim s\u0105 karalne, je\u015bli osoba ta nie uko\u0144czy\u0142a 16. roku \u017cycia. Prawo zak\u0142ada, \u017ce m\u0142odzi ludzie od 16. roku \u017cycia s\u0105 samodzielni i odpowiedzialni seksualnie. Istniej\u0105 jednak sytuacje, w kt\u00f3rych czynno\u015bci seksualne z osob\u0105 16- lub 17-letni\u0105 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c karalne. Dotyczy to trzech specyficznych przypadk\u00f3w: <\/p>\n\n
- \n
- Pierwsza sytuacja dotyczy zachowa\u0144 wobec w\u0142asnego dziecka lub dziecka, z kt\u00f3rym \u0142\u0105czy sprawc\u0119 szczeg\u00f3lna relacja. Mowa tu o rodzicach zast\u0119pczych, trenerach sportowych czy nauczycielach. <\/li>\n\n\n\n
- Druga sytuacja dotyczy ma\u0142oletniego znajduj\u0105cego si\u0119 w szczeg\u00f3lnie trudnym po\u0142o\u017ceniu, na przyk\u0142ad z powodu zaburze\u0144 psychicznych, niepe\u0142nosprawno\u015bci intelektualnej lub fizycznej, b\u0105d\u017a sytuacji zale\u017cno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
- Trzecia sytuacja dotyczy okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych wykorzystuje si\u0119 \u015brodki uwodzenia, takie jak nadu\u017cycie przewagi wynikaj\u0105cej z faktycznych relacji, obietnice lub darowizny.<\/li>\n<\/ul>\n\n
Aby zapobiec karaniu zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z eksperymentowaniem seksualnym mi\u0119dzy ma\u0142oletnimi, ustawodawca stworzy\u0142 ustawow\u0105 podstaw\u0119 wy\u0142\u0105czenia odpowiedzialno\u015bci karnej. Dotyczy to czynno\u015bci seksualnych z m\u0142odzie\u017c\u0105 w wieku od 12 do 16 lat, pod warunkiem, \u017ce wyst\u0119puje niewielka r\u00f3\u017cnica wieku i sytuacja r\u00f3wnorz\u0119dno\u015bci. To, czy rzeczywi\u015bcie mamy do czynienia z tak\u0105 r\u00f3wnorz\u0119dno\u015bci\u0105, jest oceniane indywidualnie. S\u0105d bierze pod uwag\u0119 czynniki takie jak r\u00f3\u017cnica wieku, poziom rozwoju poznawczego, etap \u017cycia, dobrowolno\u015b\u0107, charakter relacji oraz rodzaj czynno\u015bci seksualnych. <\/p>\n\n
Dla poci\u0105gni\u0119cia do odpowiedzialno\u015bci karnej nie jest wymagane, aby podejrzany wiedzia\u0142, \u017ce ofiara by\u0142a ma\u0142oletnia. Zatem podejrzany, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce nie wiedzia\u0142, i\u017c ofiara mia\u0142a zaledwie 14 lat, poniewa\u017c my\u015bla\u0142, \u017ce ma 18, r\u00f3wnie\u017c podlega karze. <\/p>\n\n
Co zmieni\u0142o si\u0119 w nowym ustawodawstwie z dnia 1 lipca 2024 roku?<\/h2>\n\n
Ustawodawca zmodernizowa\u0142 przepisy dotycz\u0105ce przest\u0119pstw seksualnych z dniem 1 lipca 2024 roku. Przed t\u0105 dat\u0105 warunkiem karalno\u015bci za gwa\u0142t lub napa\u015b\u0107 by\u0142o zmuszenie ofiary do poddania si\u0119 czynno\u015bciom seksualnym. Obecnie nie jest to ju\u017c wymagane. Kluczowa sta\u0142a si\u0119 wola ofiary. Je\u015bli ofiara nie wyra\u017ca woli dokonania czynno\u015bci seksualnych, a podejrzany mimo to je wykonuje, mamy do czynienia z zachowaniem karalnym. Je\u015bli dochodzi do przymusu, m\u00f3wi si\u0119 obecnie o napa\u015bci lub gwa\u0142cie kwalifikowanym. Jest to najci\u0119\u017cszy wariant tych przest\u0119pstw. <\/p>\n\n
Ponadto wprowadzono poj\u0119cia takie jak nieumy\u015blna napa\u015b\u0107 seksualna i nieumy\u015blny gwa\u0142t (schuldaanranding i schuldverkrachting). Podejrzany podlega karze, je\u015bli b\u0142\u0119dnie za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce druga osoba chcia\u0142a kontaktu seksualnego, mimo \u017ce istnia\u0142y wyra\u017anie zauwa\u017calne sygna\u0142y, z kt\u00f3rych powinien by\u0142 wywnioskowa\u0107, \u017ce tak nie jest. <\/p>\n\n
W wielu kwestiach dotycz\u0105cych zmienionego ustawodawstwa nie ma jeszcze orzecznictwa, przez co polega si\u0119 na wyk\u0142adni ustawodawcy. Dlatego niezwykle wa\u017cne jest, aby adwokat dobrze zna\u0142 obszern\u0105 histori\u0119 legislacyjn\u0105, co pozwoli na zapewnienie Pa\u0144stwu optymalnej pomocy prawnej. <\/p>\n\n
Nowa ustawa nie dzia\u0142a wstecz. Czyny karalne pope\u0142nione przed 1 lipca 2024 roku podlegaj\u0105 zatem staremu ustawodawstwu, w kt\u00f3rym przymus jest nadal warunkiem karalno\u015bci. W takim przypadku obowi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c stary maksymalny wymiar kary. <\/p>\n\n
Kiedy mamy do czynienia z umy\u015bln\u0105 napa\u015bci\u0105 i gwa\u0142tem?<\/h2>\n\n
O umy\u015blnej napa\u015bci i gwa\u0142cie m\u00f3wimy wtedy, gdy podejrzany wie, \u017ce druga osoba nie ma woli dokonania czynno\u015bci seksualnych, lub gdy zaakceptowa\u0142 on znaczne prawdopodobie\u0144stwo braku takiej woli, a mimo to kontynuowa\u0142 dzia\u0142anie. Je\u015bli podejrzany zaprzecza, \u017ce wiedzia\u0142 o braku woli, s\u0105dowi trudniej jest udowodni\u0107 umy\u015blno\u015b\u0107. Dlatego ustawodawca opisa\u0142 pewne ramy oceny, w kt\u00f3rych na podstawie sygna\u0142\u00f3w lub sytuacji mo\u017cna jednak stwierdzi\u0107 zamiar. <\/p>\n\n
1. Zachowanie drugiej osoby<\/h3>\n\n
Pierwsza sytuacja dotyczy zachowania drugiej osoby. Je\u015bli wysy\u0142a ona wyra\u017ane sygna\u0142y werbalne lub niewerbalne, a podejrzany mimo to dokonuje czynno\u015bci seksualnych, to wed\u0142ug ustawodawcy nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci, jak tylko ta, \u017ce podejrzany wiedzia\u0142 o braku woli. Takimi sygna\u0142ami mog\u0105 by\u0107 s\u0142owa \u201enie\u201d lub \u201enie chc\u0119 tego\u201d, albo zachowania takie jak p\u0142acz, krzyk i odpychanie. Jednak r\u00f3wnie\u017c postawa pasywna, polegaj\u0105ca na milczeniu lub zesztywnieniu, mo\u017ce zosta\u0107 uznana za takie zachowanie. <\/p>\n\n
2. U\u017cycie przymusu<\/h3>\n\n
Druga sytuacja dotyczy u\u017cycia przez podejrzanego przymusu, przemocy lub gro\u017aby w celu doprowadzenia do czynno\u015bci seksualnych. W takim przypadku r\u00f3wnie\u017c przyjmuje si\u0119, \u017ce podejrzany wiedzia\u0142 o braku woli, ale by\u0142o to dla niego nieistotne. <\/p>\n\n
3. Niezdolno\u015b\u0107 do wyra\u017cenia woli<\/h3>\n\n
Trzecia sytuacja dotyczy przypadku, w kt\u00f3rym ofiara znajduje si\u0119 w stanie nieprzytomno\u015bci, ograniczonej \u015bwiadomo\u015bci lub niemocy fizycznej, b\u0105d\u017a gdy ofiara cierpi na takie zaburzenia psychiczne, schorzenia psychogeriatryczne lub niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 intelektualn\u0105, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 jej (ca\u0142kowite) okre\u015blenie lub wyra\u017cenie woli dotycz\u0105cej czynno\u015bci seksualnych, b\u0105d\u017a stawienie oporu. W takim przypadku uznaje si\u0119, \u017ce wola nie istnieje. <\/p>\n\n
4. Dzia\u0142anie z zaskoczenia<\/h3>\n\n
Czwarta sytuacja dotyczy dzia\u0142ania z zaskoczenia. Je\u015bli podejrzany niespodziewanie dotyka intymnych cz\u0119\u015bci cia\u0142a ofiary, to w samym charakterze zaskoczenia zawiera si\u0119 ju\u017c brak woli ofiary. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c niespodziewanej penetracji. <\/p>\n\n
5. Wprowadzenie w b\u0142\u0105d<\/h3>\n\n
Pi\u0105ta sytuacja dotyczy wprowadzenia w b\u0142\u0105d. Zale\u017cnie od okoliczno\u015bci, wprowadzenie w b\u0142\u0105d mo\u017ce by\u0107 uznane za brak woli ofiary. Musi ono mie\u0107 odpowiedni\u0105 wag\u0119, a b\u0142\u0119dne wyobra\u017cenie o sytuacji musi by\u0107 bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z integralno\u015bci\u0105 seksualn\u0105 ofiary. Nale\u017cy przy tym bra\u0107 pod uwag\u0119 charakter czynno\u015bci seksualnej oraz to\u017csamo\u015b\u0107 podejrzanego. Je\u015bli sprawa dotyczy jedynie warunk\u00f3w pobocznych lub okoliczno\u015bci towarzysz\u0105cych, nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o wprowadzeniu w b\u0142\u0105d o wystarczaj\u0105cej wadze. Ustawodawca poda\u0142 kilka przyk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna zakwalifikowa\u0107 jako wprowadzenie w b\u0142\u0105d, np. gdy podejrzany podaje si\u0119 za partnera \u017cyciowego ofiary lub gdy dochodzi do \u201estealthingu\u201d (potajemnego zdj\u0119cia lub uszkodzenia prezerwatywy). <\/p>\n\n
6. Relacja nier\u00f3wnorz\u0119dna<\/h3>\n\n
Sz\u00f3sta \u2013 i ostatnia \u2013 kategoria dotyczy istnienia relacji nier\u00f3wnorz\u0119dnej. Musi to by\u0107 nier\u00f3wnorz\u0119dno\u015b\u0107 istotna z punktu widzenia prawa karnego, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na wolno\u015b\u0107 woli lub j\u0105 ogranicza. Mo\u017cna tu my\u015ble\u0107 o relacji podleg\u0142o\u015bci prawnej lub profesjonalnej relacji opieku\u0144czej. W zasadzie przyjmuje si\u0119 wtedy brak woli do czynno\u015bci seksualnych. Aby m\u00f3c m\u00f3wi\u0107 o istotnej prawnokarnie nier\u00f3wnorz\u0119dno\u015bci, nale\u017cy przeanalizowa\u0107 okoliczno\u015bci przypadku na podstawie takich czynnik\u00f3w jak: charakter i stopie\u0144 funkcjonalnej nier\u00f3wnorz\u0119dno\u015bci, zakres decyzyjno\u015bci nad funkcjonowaniem podw\u0142adnego i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyci\u0105gania z tego konsekwencji, a tak\u017ce stopie\u0144 i spos\u00f3b, w jaki dosz\u0142o do kontaktu seksualnego poprzez nacisk psychiczny lub inne formy wp\u0142ywu. <\/p>\n\n
Jakie s\u0105 kary za przest\u0119pstwa seksualne?<\/h2>\n\n
Za wiele przest\u0119pstw seksualnych orzekana jest zazwyczaj kara pozbawienia wolno\u015bci. Mo\u017ce ona trwa\u0107 od kilku dni i tygodni, do wielu miesi\u0119cy i lat. Maksymalne kary za napa\u015b\u0107 i gwa\u0142t r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od grupy wiekowej ofiary: <\/p>\n\n
![\"Przegląd](\"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/wp-content\/uploads\/straffen-zeden.png\")
<\/figure>\n\n*** W tych przypadkach nie dokonuje si\u0119 rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy win\u0105 nieumy\u015bln\u0105 a umy\u015bln\u0105. W przypadku wykorzystywania seksualnego dzieci brak woli dziecka nie jest warunkiem karalno\u015bci. <\/p>\n\n
Ustawa przewiduje r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cne okoliczno\u015bci obci\u0105\u017caj\u0105ce, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 kar\u0119 o maksymalnie trzy lata wi\u0119zienia. Dzia\u0142a tak na przyk\u0142ad sytuacja, gdy podejrzany pope\u0142ni\u0142 czyn wsp\u00f3lnie z inn\u0105 osob\u0105 lub gdy uczyni\u0142 sobie z pope\u0142niania przest\u0119pstw sta\u0142e zaj\u0119cie. Okoliczno\u015bci\u0105 obci\u0105\u017caj\u0105c\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c relacja rodzinna, stosunek zale\u017cno\u015bci lub szczeg\u00f3lnie trudne po\u0142o\u017cenie ofiary. <\/p>\n\n
Ponadto w przypadku skazania mo\u017cliwe jest zakazanie podejrzanemu wykonywania okre\u015blonych praw i zawod\u00f3w.<\/p>\n\n
Co to jest minimum dowodowe?<\/h2>\n\n
W Holandii w prawie karnym obowi\u0105zuje zasada minimum dowodowego. Oznacza ona, \u017ce uznanie winy musi opiera\u0107 si\u0119 na co najmniej dw\u00f3ch \u015brodkach dowodowych. W praktyce okazuje si\u0119, \u017ce s\u0105d zazwyczaj szybko osi\u0105ga to minimum. Jednak w sprawach o przest\u0119pstwa seksualne bywa to trudne. Charakterystyczne dla tych spraw jest bowiem to, \u017ce zazwyczaj uczestnicz\u0105 w nich tylko dwie osoby: podejrzany i osoba zg\u0142aszaj\u0105ca. Nie ma innych \u015bwiadk\u00f3w. Minimum dowodowe oznacza, \u017ce wyrok skazuj\u0105cy nie mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na zeznaniach jednego \u015bwiadka. Samo zg\u0142oszenie przez ofiar\u0119 jest zatem niewystarczaj\u0105ce do skazania. Potrzebny jest dow\u00f3d wspieraj\u0105cy. Zg\u0142oszenie musi by\u0107 w wystarczaj\u0105cym stopniu poparte innymi \u015brodkami dowodowymi. Trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107 w praktyce, co stanowi takie wsparcie. Ka\u017cda sprawa jest oceniana indywidualnie, z uwzgl\u0119dnieniem jej specyficznych okoliczno\u015bci. <\/p>\n\n
Z tego wzgl\u0119du trudno o podanie og\u00f3lnych regu\u0142. Ostro\u017cnie mo\u017cna wskaza\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w dowod\u00f3w wspieraj\u0105cych. Mog\u0105 to by\u0107 okre\u015blone wiadomo\u015bci tekstowe znalezione w telefonie podejrzanego i\/lub ofiary, w kt\u00f3rych mowa o czynno\u015bciach seksualnych. Mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zeznanie \u015bwiadka o stanie (emocjonalnym) ofiary stwierdzonym kr\u00f3tko po zdarzeniu, na przyk\u0142ad je\u015bli by\u0142a w szoku lub p\u0142aka\u0142a. W pewnych przypadkach dowodem wspieraj\u0105cym mo\u017ce by\u0107 zaobserwowana zmiana zachowania, np. gdy rodzic zauwa\u017cy\u0142 zmian\u0119 u dziecka po incydencie. R\u00f3wnie\u017c stwierdzenie obra\u017ce\u0144 lub dowody kryminalistyczne, takie jak DNA<\/a>, mog\u0105 stanowi\u0107 dow\u00f3d wspieraj\u0105cy. <\/p>\n\n
Spe\u0142nienie minimum dowodowego w sprawie karnej nie oznacza automatycznego skazania. S\u0105d musi mie\u0107 bowiem przekonanie, \u017ce podejrzany dopu\u015bci\u0142 si\u0119 zarzucanego mu czynu. W budowaniu tego przekonania wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa adwokat. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 porady, jak\u0105 adwokat daje podejrzanemu (milcze\u0107 czy sk\u0142ada\u0107 wyja\u015bnienia?), ale tak\u017ce tonu, struktury i tre\u015bci mowy obro\u0144czej. Na ile wiarygodna i przekonuj\u0105ca jest wersja podejrzanego? A na ile (nie)wiarygodna i (nie)przekonuj\u0105ca jest wersja osoby zg\u0142aszaj\u0105cej? Wyspecjalizowani adwokaci<\/a> maj\u0105 bogate do\u015bwiadczenie w sprawach o przest\u0119pstwa seksualne i wiedz\u0105, jak zazwyczaj rozumuj\u0105 s\u0119dziowie. Zatem w pewnych przypadkach uniewinnienie jest mo\u017cliwe r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki podwa\u017ceniu przekonania s\u0105du. <\/p>\n\n
Dlaczego warto zaanga\u017cowa\u0107 adwokata, je\u015bli s\u0105 Pa\u0144stwo podejrzani o przest\u0119pstwo seksualne?<\/h2>\n\n
Skazanie za przest\u0119pstwo seksualne mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje dla \u017cycia spo\u0142ecznego i zawodowego. Ryzykuj\u0105 Pa\u0144stwo nie tylko kar\u0119 wi\u0119zienia. Mog\u0105 Pa\u0144stwo r\u00f3wnie\u017c spotka\u0107 si\u0119 z silnym ostracyzmem spo\u0142ecznym i mie\u0107 problemy z uzyskaniem za\u015bwiadczenia o niekaralno\u015bci (VOG)<\/a>. Ponadto przest\u0119pstwa seksualne wymagaj\u0105 jasnego, odpowiedzialnego i poprawnego pod wzgl\u0119dem prawnym podej\u015bcia. Ju\u017c na etapie wst\u0119pnym nale\u017cy podj\u0105\u0107 decyzje determinuj\u0105ce ostateczny wynik sprawy. Dlatego niezwykle wa\u017cne jest, aby podejrzany jak najszybciej skorzysta\u0142 z pomocy adwokata specjalizuj\u0105cego si\u0119 w prawie dotycz\u0105cym obyczajno\u015bci. Nie ka\u017cdy prawnik posiada t\u0119 wiedz\u0119. Adwokaci z kancelarii Weening Strafrechtadvocaten dysponuj\u0105 ogromn\u0105 wiedz\u0105 na temat przepis\u00f3w i orzecznictwa dotycz\u0105cego przest\u0119pstw seksualnych. W razie kontaktu z organami \u015bcigania w sprawie o przest\u0119pstwo seksualne, prosimy o niezw\u0142oczny i niezobowi\u0105zuj\u0105cy kontakt<\/a> z jednym z naszych adwokat\u00f3w. <\/p>\n","protected":false},"parent":0,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-5423","expertise","type-expertise","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/expertise\/5423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/expertise"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/expertise"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.strafrechtadvocaten.nl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}