Op vrijdagavond 25 maart 2011 heeft een van de ernstigste misdrijven van de afgelopen jaren in de provincie Groningen plaats. Op die avond wordt in Hoogezand de Turkse avondwinkel Perya Impex overvallen. Twee gemaskerde mannen met beide een wapen in de hand denderen tegen kwart voor negen de zaak binnen. Een van de overvallers springt op de toonbank en eist geld.
De 37-jarige zoon van de eigenaar roept dat er geen geld is, verzet zich en wordt neergeschoten.

Een kogel doorboort zijn linkerschouder. De overvallers gaan er – zonder buit – vandoor.
Vlak voordat ze het winkelpand verlaten, wordt nogmaals op de dan al zwaargewonde zoon geschoten. Een tweede kogel raakt de buik. Met levensbedreigende verwondingen wordt hij overgebracht naar het ziekenhuis.

De gebeurtenissen hebben een enorme impact in de buurt. De burgemeester komt ‘s avonds poolshoogte nemen. Het is niet het eerste gewelddadige incident in Hoogezand. De burgemeester wil daarom extra politie. De krant meldt de volgende dag dat de daders voortvluchtig zijn en dat van hen ieder spoor ontbreekt.

Wat daarna volgt moet bizar heten. Eerst verstrijken weken. Dan meldt de politie, halverwege mei 2011, dat met de aanhouding van twee mannen de overval op de Turkse avondwinkel is opgelost. De media nemen dat zomaar over. Soms doen wij samen met de politie alsof het leven eenvoudig is: dat met de aanhouding van mannen misdrijven worden opgelost. Zo’n aanhouding is in een rechtstaat natuurlijk nog maar het begin.

De aangehouden mannen zijn 19 en 24 jaar oud. De jongste heet zeg maar Charles, de oudste Gianni. Ze ontkennen.

De rechtszaak dient op 17 november 2011. De verdenkingen zijn gebaseerd op verklaringen van getuigen. En er is een DNA-match die niets bewijst, maar wel belastend is.
Charles en Gianni blijven ontkennen. De een zegt over de verklaringen van getuigen: ‘Mensen praten poep.’ De ander: ‘We worden er ingeluisd.’

Het slachtoffer mag de rechters toespreken en vertelt hoe bang hij is, hoe hij vreesde voor zijn leven, hoe bang zijn ouders op leeftijd zijn.

Ook getuigen zouden angstig zijn. Afgelegde verklaringen worden herroepen, anderen weigeren, bang voor represailles, te verklaren. Een getuige ontkent getuige te zijn en wordt vervolgd wegens meineed. Er is een getuige opgeroepen op de zitting, maar die is niet komen opdagen.
Dat is een probleem. De rechters besluiten dat de strafzaak moet worden aangehouden om die getuige alsnog te kunnen horen.

De twee advocaten vinden dat best, mits Charles en Gianni naar huis mogen om het vervolg van het proces in vrijheid af te wachten. De vertraging is immers niet hun schuld. Het Openbaar Ministerie verzet zich tegen vrijlating, maar de rechters besluiten dat Charles en Gianni nog diezelfde dag de gevangenis mogen verlaten. Ze hebben dan een half jaar vastgezeten.

Daarna wordt het stil en zal het heel lang stil blijven. Er gaan drie maanden voorbij, acht maanden, een jaar. Twee jaar en een paar weken. De getuige die nog gehoord moet worden, woont gewoon naast de avondwinkel.

Op 13 december 2013 – 26 maanden na de onderbreking – krijgt de strafzaak eindelijk een vervolg. Charles is overigens in 2012 nog wel in zittingszaal 14 geweest in verband met een straatroof waar hij (netto) achttien maanden celstraf voor krijgt. Die straf heeft hij al uitgezeten.

Tegen Charles wordt acht jaar gevangenisstraf geëist, tegen Gianni die geen strafblad heeft zeven jaar, beide wegens een poging tot doodslag en een poging tot afpersing. Verklaringen van getuigen geven het wettige en overtuigende bewijs, vindt het OM. Charles en Gianni zijn niet aanwezig, ze kijken wel link uit.

Dat het zo lang heeft geduurd, vindt de officier van justitie vervelend. Dat zegt hij tegen de rechters. Vervelend voor de verdachten, maar zeker ook voor de slachtoffers. De reden van de lange duur, zegt de officier van justitie, is dat het OM in 2012 en 2013 is overspoeld met grote onderzoeken.

Het was gewoon te druk. Zou dat nou echt waar zijn? Dat politie en justitie twee jaar lang geen tijd hebben gehad om een van de ernstigste misdaden in jaren goed te onderzoeken?

Deze week deed de rechtbank uitspraak. Het verzamelde bewijs is weliswaar wettig verkregen, maar het overtuigt niet. Er zijn alternatieve scenario’s denkbaar, het is niet uit te sluiten, oordelen de rechters, dat anderen dan Charles en Gianni de overval hebben gepleegd. Het gebrek aan overtuiging moet leiden tot vrijspraak. En dat is ook de uitspraak.

De rechters leveren kritiek op de kwaliteit van het politieonderzoek: er heeft (te) veel tijd gezeten tussen de overval en het horen van getuigen. Betrokkenen hebben daardoor verklaringen op elkaar kunnen afstemmen. Daarnaast is het de rechters gebleken dat de politie van diverse contacten met getuigen geen proces-verbaal heeft opgemaakt. Rechters: ‘Dat is niet acceptabel.’

Tot slot wordt opgemerkt dat het OM geen plausibele reden heeft opgegeven voor het lange tijdsverloop sinds de zitting van november 2011.

Eind 2013 moet de conclusie luiden dat de overval op 25 maart 2011 op de Turkse avondwinkel niet is opgelost. De burgemeester van Hoogezand moet nog maar eens ergens poolshoogte nemen.

Man met ernstige chronische aandoeningen is veroordeeld voor een gevangenisstraf van drie jaar en zeven maanden. Hij krijgt een oproep om zich te melden bij de gevangenis, maar meldt zich ziek en is onbereikbaar. Hij vindt dat hij detentieongeschikt is wegens zijn ziekte en het ontbreken van een voor hem medisch noodzakelijk apparaat. Zijn advocaat lukt het niet een verzoek tot beoordeling van zijn detentiegeschiktheid bij de juiste instantie te krijgen. Nadat de man uiteindelijk wordt ingesloten in het JMC zijn niet direct de apparatuur en een speciaal bed beschikbaar waardoor zijn toestand verslechterd en de executie wordt onderbroken. De Nationale ombudsman vindt dat Justitie de benodigde apparatuur tijdig had moeten regelen en niet de advocaat moeten laten zoeken naar de juiste instantie voor beoordelen van de detentiegeschiktheid, maar het zelf moeten regelen. – mr. S.G.E. Koumans

Door Bjorn Thimister
Weer een jaar bijna voorbij. Een jaar waarin ik, voor De Telegraaf, menig maal op de rechtbank in Maastricht en Roermond vertoefde. En ik dus ook vele strafrechtadvocaten aan het werk heb gezien. Soms hele goede, vaker de grijze middelmaat, maar ook regelrechte drama’s. Nou wil ik me op deze plaats niet voordoen als dé deskundige, maar ik vind wel dat ik inmiddels de toppers en komende talenten van de mindere goden kan onderscheiden.

Aan de hand van mijn bevindingen en ervaringen heb ik een top 12 samengesteld van strafpleiters uit het Limburgse die voor mij – op dit moment – tot de allerbesten behoren. Anders gezegd: welke toga’s maakten met hun werk de meeste indruk in 2013.

1. Françoise Landerloo. Advocate van het Maastrichtse kantoor Weening Strafrechtadvocaten die – met stip – deze eerste plek verdiend heeft. Een strafpleitster die zich immer vastbijt in een zaak, beschikt over een flinke portie juridische kennis en deze ook in goede en duidelijke bewoordingen uitdraagt. Soms is ze fel, vaak is ze zeer bij de pinken. Een topper in toga geworden de laatste jaren. Laat zich zelden of nooit de kaas van het brood af eten. Stuntte eerder dit jaar door Hub L., verdachte in de zaak rond de geruchtmakende Limburgse zuurmoorden, vrijgesproken te krijgen. Tegen hem was achttien jaar cel geëist. Een prestatie van jewelste.

2. Arthur Vonken. De kracht van deze grote kleine man is de vastberadenheid om in elke zaak, hoe groot of klein ook, alles uit de kast te halen. Nou zal dit zeker voor meerdere advocaten gelden, maar bij ‘Thuur’, zoals hij vaak genoemd wordt, valt dit heel erg op. Hoort zonder meer thuis in de absolute top van de Limburgse strafrechtadvocatuur. Immer keurig gesoigneerd staat hij veel bekende verdachten/criminelen bij. En terecht, met Vonken aan je zijde ben je verzekerd van een zeer adequate verdediging. Niet voor niets bestiert hij een van de beste strafrechtkantoren in het diepe Zuiden.

3. Serge Weening. Bouwde de laatste jaren een topkantoor – met de eerder genoemde Landerloo en hier en daar wat talent – op in het chique gedeelte van Maastricht. Is steeds meer actief boven de rivieren en haalt daar zo nu en dan aardige successen binnen. Weening, de grote kale man in toga, heeft zich onder andere gericht op de zogenoemde terrorisme-verdachten. Daar heeft hij behoorlijk wat kennis over en weet dit dan naar buiten toe ook goed te duiden. Hij werkt zich helemaal de pleuris, zo weet ik. Aan vlijt geen gebrek, een advocaat van relatief jonge leeftijd die een mooie toekomst tussen rechters en officieren van justitie voor zich heeft.

4. Peer Szymkowiak. Het interessante aan deze eveneens in Maastricht gevestigde advocaat is zijn performance. Zelfverzekerd en soms stoïcijns (al dan niet gespeeld) weet hij de rechters vaak te overtuigen van zijn gelijk. Deze strafpleiter beschikt daarnaast over heel veel benodigde juridische kennis en wordt, zo hoor ik vaker, in het advocatenwereldje tot een van de betere advocaten in het Limburgse gerekend. Ik ben het daar roerend mee eens. Ook hij is nog geen oudje, dus de clientèle zal nog lang plezier van hem kunnen hebben.

5. Marcel Heuvelmans. Laat ik het zo verduidelijken: wanneer in het Noorden van Limburg een verdachte in een grote zaak wordt aangehouden, wordt diegene vaak bijgestaan door deze advocaat uit Venlo. Ik snap dat heel goed. Heuvelmans is welbespraakt, maar bovenal een echte terriër die zich niet zomaar door iemand met een kluitje in het riet laat sturen. Voor de gek houden kun je deze boomlange ‘toga’ niet zomaar.

6. Sjoerd van Berge Henegouwen. Een ervaren rot in het vak. Heeft een prima kantoor met twee goede advocates, dichtbij het stadhuis van Maastricht. VBH zal voor hen een goede leermeester zijn, want hij is juridisch heel erg sterk. Weet hoorbaar van wanten en is daarom niet voor niets actief in het hele land. Grappig aan hem is dat hij er soms nog weleens een ‘show’ van wil maken á la Perry Mason. Of iets in die trant in ieder geval. De toehoorders mogen beoordelen hoe ze hiermee omgaan. Echt storend is het echter helemaal niet, omdat Van Berge Henegouwen in de zittingzaal simpelweg geen onzin uitkraamt.

7. Marijn Zuketto. Niet bijster veel aan het werk gezien dit jaar, maar heeft daarom des temeer indruk gemaakt. Formuleert rustig en hoort zeker in deze top thuis. Is onder andere advocaat van Ricardo Offermanns, voormalig burgemeester van Meerssen. Deze zou in de fout zijn gegaan in de bekende kwestie rond voormalig wethouder en lid van de Eerste Kamer, Jos van Rey. Zuketto zal zijn werk voor de ex-burgervader ongetwijfeld zeer kundig uitvoeren. Daar staat hij om bekend.

8. Wouter Smeets. De eerste coming man in deze top 12. Werkte enige tijd voor bovengenoemde strafpleiter en startte een dik jaar geleden zijn eigen kantoor. Met succes. Echt verrast ben ik daar niet over. Smeets is zeer welbespraakt, beschikt over een goedgevulde juridische kop en dat wat ie zegt, slaat meestal de spijker op zijn kop. Een fijne advocaat om naar te luisteren als journalist. Soms in voor een grapje, maar als het moet staat hij er. Let op zijn naam de komende tijd, zou ik zeggen.

9. Ivo van de Bergh. Deze advocaat heb ik jaren geleden leren kennen toen hij werkte bij een klein kantoor in het Limburgse Hoensbroek. Ik merkte meteen dat hij een streber was, dat stond mij aan. Hij wilde in de jaren daarna merkbaar vooruit. En hogerop. Nou willen wel meer mensen dat, maar bij hem vond ik dat deze ambitie terecht was. Van de Bergh ging als een trein, stagneerde even buiten zijn schuld om, maar is inmiddels heel aardig aan de weg aan het timmeren. Zijn kennis is goed. Hij klopt steeds meer aan de poort van de ‘groteren’. Deze dertiger heeft echter nog tijd genoeg.

10. Letty Schyns. Deze strafpleitster komt er aan. Nog niet zo heel lang geleden zag ik haar aan het werk in een moordzaak voor de Maastrichtse rechtbank. Hoewel het ’maar’ een zogeheten pro formazitting was, stak zij hier een verhaal af dat zeer goed onderbouwd was. Met bijbehorende passie en verbetenheid wist zij de rechters uiteindelijk te overtuigen. Resultaat: haar cliënt werd op vrije voeten gesteld. Ze moest er zelfs even kort om lachen van vreugde, zag ik. Begrijpelijk ook, het was een prima prestatie. Schyns werkt bij Welvaart & Zuketto in Maastricht, daar zal ze zeker nog veel leren. Zij mag zich inmiddels tot de betere talenten rekenen.

11. Jo Marchal. Presentatie: iets meer dan 0. Juridische kennis: 10. Dát is Jo Marchal ten voeten uit. Deze strafpleiter van wat oudere leeftijd is een soort lopend wetboek. Vaak getooid met beetje ouderwetse vlinderdas en ietwat norse blik drentelt hij door de rechtbank. Een amusant type is hij dan ook niet. Interesseert hem volgens mij ook niet. Marchal kan echt een luis in de pels zijn voor het OM, zo heb ik gemerkt in de megafraudezaak tegen Joep J. Hierin stond hij de zogenoemde kroongetuige Pascal H. bij. Knap wat de krasse knar in toga voor hem allemaal uit het vuur wist te slepen.

12. Op deze plek zet ik geen namen. Er zullen namelijk ongetwijfeld nóg meer goede strafrechtadvocaten zijn, maar dan heb ik ze echter nog niet of véél te weinig aan het werk gezien. Wat niet is kan echter nog komen. In 2014. Ik heb sowieso al wat namen in mijn hoofd.

Voor dringende gevallen 24/7